Ayahuasca: gids voor de juiste voorbereiding

De heilige drank ayahuasca lijkt steeds populairder te worden in Nederland. Er zijn tientallen kerken, ceremoniemeesters of zelfbenoemde sjamanen die ‘reizen’ mogelijk maken. Als je voor de eerste keer ayahuasca neemt, let dan in ieder geval op het volgende.

Door anoniem

Ik wilde al lang een keer ayahuasca doen, maar twijfelde erg over de setting. Commerciële partijen bieden gebruik van aya aan voor prijzen die vaak niet misselijk zijn. Wat je ervoor terugkrijgt, varieert. Zo zijn er die alleen het gebruik faciliteren in groepsverband, met muziek erbij en kotsemmertjes, maar zonder noemenswaardige begeleiding. Je wordt geacht al genoeg ervaring te hebben. Anderen bieden hun diensten als doorgewinterde tripsitter/ayagebruiker aan in een niet-spirituele context. En dan zijn er nog de ceremonies met diverse spirituele achtergronden, van de van oorsprong Braziliaanse, ‘katholieke’ ayahuasca-kerk Santo Daime tot de animistische, door medicijnmannen begeleide rituelen.

Echte sjamaan

Ik heb eerst maar eens even op internet gekeken hoe echt de sjamaan die ik had gevonden nou precies was, want er zijn nogal wat rondreizende medicijnmannen. In landen waar ayahuasca traditiegetrouw gebruikt wordt, zijn naar spirituele ervaringen snakkende westerlingen een gewilde melkkoe. Overheden waarschuwen voor malafide aanbieders van de ceremonie, omdat onvoorzichtig gebruik van aya wel tot overlijden van westerlingen geleid heeft.

Goede sjamaan herkennen

Hoe je een goede sjamaan herkent is moeilijk te zeggen. Er bestaat geen keurmerk voor ceremoniemeesters die trippende mensen begeleiden. Er zijn niet eens officiële opleidingen voor sjamaan, maar dat zal je waarschijnlijk weinig verbazen. Een belangrijk kenmerk is in ieder geval dat een echte sjamaan zichzelf nooit sjamaan zal noemen. Het is meer een eretitel die door andere mensen gegeven wordt, een beetje zoals je iemand je beste vriend noemt.

Vraag daarom altijd aan andere mensen die bij een bepaalde sjamaan een ceremonie hebben gedaan, hoe zij hun trip hebben beleefd. Aan de hand van hun verhalen kan je aanvoelen of de ceremonie een beetje bij je past. Want je mag natuurlijk zelf ook een voorkeur hebben voor een bepaalde plek, persoon of methode.

Verschillende recepten

Ayahuasca wordt op verschillende manieren bereid. De werkzame stof, DMT, wordt bijvoorbeeld uit de psychoactieve struik uit Latijns-Amerika, psychotria viris, gewonnen. Dew wortels van de struik mimosa hostillis zijn ook een goede bron van DMT. Maar als je die van die wortels een soep maakt dan ga je nog niet trippen.

Het hoofdingrediënt van ayahuasca, DMT, heeft de nare eigenschap om heel snel te worden afgebroken in het lichaam. Dus er is ook een zogenaamde Mono-Amino Oxidase Inhibitor (MAOI) nodig om ervoor te zorgen dat je wél gaat trippen van de DMT. Meestal komt die MAOI uit de Banisteriopsis Caapi, een psychoactieve liaan eveneens uit Zuid-Amerika. Maar soms worden ook andere ingrediënten gebruikt om de DMT te potentiëren. Bijvoorbeeld sysrische wijnruit of passiebloem zijn soms toevoegingen aan de heilige drank.

Bij ayahuasca zit geen bijsluiter, maar als je even op internet zoekt kom je er al gauw achter dat het verstandig is voorafgaand aan gebruik bepaalde voedingsmiddelen achterwege te laten (anders kans op flinke koppijn of erger) en dat gebruik bij bepaalde aandoeningen zelfs ronduit af te raden is, zeker in combinatie met sommige geneesmiddelen. Over de mate waarin voorbereiding nodig is, verschillen de meningen. Er zijn zelfs mensen die expres alle aanbevelingen in de wind slaan en in tripreports vermelden nooit ergens last van te hebben gehad. Ik koos ervoor me grondig voor te bereiden.

Ayahuasca-dieet

Strikt genomen zou het genoeg zijn om in de 24 uur voor het gebruik een ‘ayahuasca-dieet’ te volgen. Dat is hetzelfde als een tyramine-beperkt dieet. Bij gebruik van ayahuasca wordt het in je bloed aanwezige tyramine niet afgebroken, wat kan leiden tot een plotselinge extreem hoge bloeddrukstijging met op zijn minst erge hoofdpijn en op zijn slechtst dodelijke gevolgen.

Zoek op internet naar ‘tyramine-beperkt dieet’ en je vindt uitgebreide richtlijnen (het dieet wordt ook gevolgd door mensen met bepaalde aandoeningen of die bepaalde medicijnen slikken). Het komt erop neer dat je geen dierlijke producten (zoals vlees, melk, eieren en kaas) en ook geen gefermenteerde producten (zoals kaas, yoghurt, zuurkool of tempeh) mag eten. Wil je ayahuasca doen met een duidelijk spiritueel of therapeutisch (niet zuiver recreatief) doel, dan kun je zoals ik deed een uitgebreider dieet doen en bijvoorbeeld drie weken tevoren beginnen.

De basis is het tyramine-beperkte dieet, daarnaast ontzeg je jezelf bepaalde zaken om zo helder en ‘schoon’ mogelijk aan de ceremonie te beginnen. Doel is vooral, te focussen. Bij elke keuze die je maakt (om iets niet te eten, niet te doen) concentreer je je automatisch op het einddoel, namelijk de aya-ceremonie. Je kunt zelf kiezen hoever je wil gaan: geen seks (inclusief masturbatie), geen genotmiddelen, geen vlees, geen sigaretten etc. Dat laatst deed ik.

Intentie

Bovendien dacht ik elke dag na over de intentie waarmee ik de ceremonie in wilde gaan. Die intentie is een korte, heldere vraag die je goed kunt onthouden. Je kunt die zo bij intens trippen ook als anker gebruiken om de weg terug te vinden en weer te focussen op de ‘waarom’-vraag waarmee je de ceremonie in ging. Het is bij aya namelijk goed mogelijk om de trip bij te sturen (is mijn ervaring).

Lees op deze pagina het tripreport van mijn allereerste ervaring met ayahuasca.